MJESNI ODBOR VREBAC

Vrebac, Pavlovac Vrebački, Zavođe Vrebačko, Selište Vrebačko

  • Povećaj slova
  • Resetiraj
  • Smanji slova

Da li je?

E-mail Ispis PDF

Da li je naš Vrebac tako počeo da se naziva po  turskom plemiću  koji se, ako se, zvao Alaga Vrebo?

Bilo bi interesantno i korisno pronaći podatke o njemu i njegovim potomcima . Značilo bi im možda da se jedno malo srpsko selo u prelepoj Lici zove po njihovom pretku i čuva uspomenu na njegovo postojanje.
Nostalgija koju u nama izazivaju predački  koreni, kakvi god da su, prevazilazi animozitete i čini da se stidimo svojih predrasuda. Lično sam dugo razmišljala o podacima  na koje sam na internetu naletela, tražeći informacije o svom devojačkom prezimenu.
Kada sam ih pročitala "kliknulo mi je", kako to naši mladi kažu, da Srđan, moj brat od strica i ja, dok smo kao deca zajedno provodili leta u Vrepcu, nismo bez razloga po ceo bogovetni dan u bakinom limenom koritu glumili moreplovce. Nije to bilo samo zbog njegove mame, prelepe Puljanke Mirande i oca Milana, hrabrog borca Šeste ličke divizije i posleratnog kapetana bojnog broda, koji nije bio jedini mornarički oficir iz Vrepca......

“Prezime Grubić je izvorno hrvatsko i navodno se hrvatsko pleme Grubić (Solin kod Splita) spominje u nekim zapisima čak u10.veku i pripada jednom od dva najstarija plemena u južnoj Hrvatskoj. Grubići su većinom Hrvati, dobrim delom iz Novigrada, a mogu biti i Srbi (okolina Knina), a vrlo su retko i Italijani (okolina Rovinja)…….

U jednoj od knjiga V. Klaića o Grubicima iz Županije Cetine, koji su 1360 g. u Zadru bili na sudu protiv Kneza Ivana Nelipića koji im oduzima plemicka prava koje su oni (po njihovom) uživali više generacija pre nego što Nelipić dobiva ta područija pod nazor od Kralja Ludvika.

Kralj naredjuje Grubićima na večnu šutnju po tom pitanju (perpetuum silentium) jer je kako piše Nelipić bio jedan od njegovih vernih knezova………

Takođe, Grubići se spominju u nekim zapisima iz XI veka ……….Po drugim podacima, prezime Grubić nastalo je u Dalmaciji, vrlo rano, u XIV veku, i u starijim istorijskim spisima (pre migracija) Grubići se nalaze samo na području Dalmacije. U to vreme nigde u izvorima ne spominje se srpska niti hrvatska pripadnost, već se nailazi samo na termin Morlaci ili Vlasi (kao etnos, ne kao zanimanje), bez obzira koje su vere.

Ni sami stanovnici dalmatinskog zaledja ne nazivaju sebe ni Srbima niti Hrvatima. Oni se svi, bez obzira na veru smatraju jednim narodom, a takvim ih i tretiraju i tadašnji hroničari. Do podele prema vjeroispovjesti dolazi sredinom XIXv., kada pravoslavni postaju Srbi, a katolici Hrvati. Vera se često mijenjala, obizrom na većinsku sredinu u kojoj su pripadnici porodica živeli, pa je nije moguće uzeti kao isključivi dokaz o etničkoj pripadnosti. Prezime Grubić je podjednako i katoličko i pravoslavno, a prvenstveno Dalmatinsko………..

Grubić je jedno od najstarijih prezimena u Dalmaciji. Spominju se u 14. veku kao plemići s područja reke Cetine. Dalmatinska Zagora ishodište je svih kasnijih migracija i emigracija Grubića. Tako iz Petrova polja u XVII v. dolaze u Vranjic i Solin, krajem XVI v. dolaze iz istog teritorija u Istru, te se u XVI v. iz Zagore sele, preko Like, u današnju Austriju i Madjarsku gde i danas postoji prezime Grubić i to transkribirano u Grubits……….

Postoji dosta toponima u Hrvatskoj s prezimenom Grubić u osnovi: Grubić dolac na Dinari, Grubića glavica (sa lijepim starim kompleksom zgrada) u Benkovcu,

Grubića brdo pokraj Golubića, Grubićevi dvori u Vranjicu i selo Grubići u Istri.

Morlaci, Mavrovlasi ili Crni Vlasi su autohtono stanovništvo Dalmacije, najverovatnije pripadnici ilirskog plemena Dalmata koji su romanizovani tokom rimske vladavine. Njihov jezik se očuvao do duboko u srednji vek.U svojoj knjizi iz 1774.godine (Morlaci i put po Dalmaciji) Alberto Fortis opisuje Morlake. On je bio veliki prijatelj Morlaka, boravio je među njima, to su današnji takozvani Krajišnici. U 19. veku ko je među njima bio katolik postajao je Hrvat, ko je bio pravoslavac postajao je Srbin……”

A šta ako je ime našeg Vrepca  poteklo od ljupke ptičice -“vrebac”  iz porodice fringillidae linnearus (lat.).

Da nije možda u korenu reči neki antička ili  još starija reč, kao što nam je poreklo ličke kape japodsko?

Evo izazova za profesionalce i amatere geografe, istoričare, lingviste,rodoslovce……

Koje god da je poreklo imena našeg sela, srednjovjekovne utvrde Lička Ostrovica, Bilaj, Barlete, Vrebac i Grebenar imale su, kroz više od 160 godina turske vlasti u Lici, veće značenje od ostalih. U vojnim arhivama nalazi se najviše  podataka o turskom vremenu u ovom delu Like,pa time i Vrepcu,Zavođu i Pavlovcu.

Koliko puta smo, u potrazi  po internetu za novim informacijama o našim selima, nailazili na prezmena Vrebo i Vrebac. Tražili smo u drugim delovima Balkana i sveta kakav stari grad, utvrdu, manastir, reku, planinu  i sl. pod imenom Vrebac.

Ja nisam uspela u svojim pretragama, pa se i zbog unikatnosti imena  našeg Vrepca ponosim. Žestoko se ljutnem kad mi neko kaže:”…a da da, znam, Lika je u Dalmaciji…….”  Ako i ima istine u podacima o dalmatinskom poreklu Grubića, ja sam bogami “čistokrvna  i ortodoksna Ličanka” koja još uvek oseća da je u Beogradu privremeno.

 

Beograd,4.2.2016.godine                               Mirjana (Grubić) Ćurin

Ažurirano Subota, 11 Veljača 2017 06:53  

Vrebački motivi

  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator
  • JoomlaWorks Simple Image Rotator

Statistika


Posjetitelji danas:5
Posjetitelji jučer:75
Posjetitelji ukupno:99429

Posjetitelji

Trenutno aktivnih Gostiju: 68